Tính lương hưu

Lương hưu hằng tháng được tính ra sao

Lương hưu hằng tháng bằng tỷ lệ hưởng nhân với mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Chỉ có hai thừa số, nhưng cả hai đều dễ bị ước lượng sai.

Tỷ lệ hưởng phụ thuộc vào giới tính và số năm đóng. Lao động nữ đạt 45% khi đóng đủ 15 năm, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 2%. Lao động nam đạt 45% khi đóng đủ 20 năm, rồi cũng cộng 2% cho mỗi năm tiếp theo. Cả hai đều bị chặn ở 75%. Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 đã hạ điều kiện tối thiểu xuống 15 năm đóng, và cơ quan bảo hiểm xã hội là nơi bạn tra cứu quá trình đóng của mình.

Các bước tính

1. Kiểm tra điều kiện: đủ tuổi nghỉ hưu và có từ 15 năm đóng BHXH trở lên.
2. Xác định tỷ lệ khởi điểm theo giới tính — 45% ở mốc 15 năm với nữ, ở mốc 20 năm với nam.
3. Cộng 2% cho mỗi năm đóng vượt mốc, dừng lại ở 75%.
4. Nếu nghỉ hưu trước tuổi thì trừ 2% cho mỗi năm nghỉ sớm.
5. Nhân tỷ lệ cuối cùng với mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng.
6. Tính thêm trợ cấp một lần nếu có thời gian đóng vượt ngưỡng.

Tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường của năm 2026 là 61 tuổi 6 tháng với lao động nam và 57 tuổi với lao động nữ. Lộ trình vẫn đang tăng dần, tới 62 tuổi với nam vào năm 2028 và 60 tuổi với nữ vào năm 2035.

Nhánh 40% mà hầu như không bảng tính nào có

Điểm mới của Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 mà nhiều công cụ bỏ sót: lao động nam có thời gian đóng từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm không đi theo công thức 45% cộng 2%. Nhóm này hưởng 40% ở mốc 15 năm, rồi mỗi năm đóng thêm chỉ được cộng 1%. Nghĩa là nam đóng 19 năm hưởng 44%, và chỉ khi bước sang năm thứ hai mươi mới nhảy lên 45% rồi từ đó mới cộng 2% mỗi năm.

Đây là nhóm đông lên nhanh, vì chính việc hạ điều kiện tối thiểu xuống 15 năm đã tạo ra họ. Một lao động nam đóng 16 năm mà tra bảng theo công thức của nữ sẽ tự tính ra 47% trong khi thực tế là 41%.

Ở đầu kia của thang, người đóng rất dài được thêm một khoản. Lao động nam đóng trên 35 năm và lao động nữ đóng trên 30 năm, khi nghỉ hưu, ngoài lương hưu còn được trợ cấp một lần bằng 0,5 lần mức bình quân tiền lương cho mỗi năm đóng vượt ngưỡng. Khoản này không bị chặn bởi trần 75%.

Vì sao con số của bạn có thể khác

Mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng không phải mức lương cuối cùng. Người bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/01/2025 trở đi tính bình quân toàn bộ quá trình đóng; người tham gia sớm hơn tính bình quân một số năm cuối, và số năm đó phụ thuộc vào thời điểm bắt đầu. Vì thế mức lương những năm cuối cao chưa chắc kéo được lương hưu lên nhiều.

Mức giảm 2% cho mỗi năm nghỉ sớm cũng chỉ áp cho những trường hợp được nghỉ hưu trước tuổi theo luật, không phải cứ nghỉ việc sớm là được hưởng. Lao động làm nghề nặng nhọc, độc hại, làm việc ở vùng đặc biệt khó khăn, người bị suy giảm khả năng lao động và lực lượng vũ trang đều có điều kiện tuổi riêng.

Câu hỏi thường gặp

Đóng 15 năm là đủ để có lương hưu chưa? Đủ, nếu cũng đã đến tuổi nghỉ hưu. Nhưng tỷ lệ hưởng ở mốc đó thấp — 45% với nữ và 40% với nam — nên lương hưu tương ứng cũng thấp.

Đóng quá 35 năm thì phần dư có mất không? Không. Tỷ lệ hưởng dừng ở 75%, nhưng mỗi năm đóng vượt 35 năm với nam hoặc 30 năm với nữ được trả thêm một khoản trợ cấp một lần khi nghỉ hưu.

Nghỉ hưu sớm bị trừ bao nhiêu? Mỗi năm nghỉ trước tuổi làm giảm tỷ lệ hưởng 2%. Mức giảm này gắn vĩnh viễn vào lương hưu hằng tháng chứ không phải chỉ áp trong vài năm đầu.

Lương hưu có được điều chỉnh theo thời gian không? Có. Lương hưu được điều chỉnh định kỳ theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, nên con số ở thời điểm bắt đầu hưởng không phải con số cố định suốt đời.