Tính lương net

Lương net khác lương gross ở chỗ nào

Lương gross là con số ghi trên hợp đồng lao động. Lương net là số tiền thực sự về tài khoản, sau khi doanh nghiệp giữ lại phần bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp mà người lao động phải đóng, rồi trừ tiếp thuế thu nhập cá nhân.

Mức áp dụng cho năm 2026: người lao động đóng 8% cho bảo hiểm xã hội, 1,5% cho bảo hiểm y tế và 1% cho bảo hiểm thất nghiệp, cộng lại là 10,5% tiền lương làm căn cứ đóng. Chỉ sau đó mới đến thuế, và trước khi tính thuế thì được trừ giảm trừ gia cảnh 15.500.000 đ mỗi tháng cho bản thân, cộng 6.200.000 đ cho mỗi người phụ thuộc đã đăng ký. Phần bảo hiểm do cơ quan bảo hiểm xã hội quản lý, phần thuế do cơ quan thuế quản lý.

Bảng lương trừ theo thứ tự nào

1. Xác định tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm. Thường bằng lương gross, nhưng hai bên có thể thỏa thuận một mức khác.
2. Cắt trần. Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu, tức 50.600.000 đ mỗi tháng kể từ ngày 01/7/2026.
3. Trừ bảo hiểm bắt buộc theo ba tỷ lệ 8%, 1,5% và 1%.
4. Trừ giảm trừ gia cảnh cho bản thân và cho từng người phụ thuộc.
5. Phần còn lại là thu nhập tính thuế, đem áp biểu thuế lũy tiến từng phần.
6. Lấy lương gross trừ bảo hiểm rồi trừ thuế, ra lương net.

Biểu thuế của kỳ tính thuế năm 2026 chỉ còn 5 bậc. Thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng mỗi tháng chịu 5%, phần trên 10 đến 30 triệu chịu 10%, trên 30 đến 60 triệu chịu 20%, trên 60 đến 100 triệu chịu 30%, phần vượt 100 triệu chịu 35%. Lũy tiến từng phần nghĩa là mỗi bậc chỉ đánh vào phần thu nhập nằm trong bậc đó, không phải toàn bộ.

Hai mức trần, không phải một

Rất nhiều bảng tính dùng chung một mức trần cho cả ba khoản bảo hiểm. Thực tế có hai mức khác nhau. Trần của bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế tính theo mức tham chiếu — 2.530.000 đ từ ngày 01/7/2026 — nhân với 20. Trần của bảo hiểm thất nghiệp lại tính theo lương tối thiểu vùng, cũng nhân với 20, nên nó khác nhau giữa bốn vùng: vùng I là 5.310.000 đ mỗi tháng, vùng II 4.730.000 đ, vùng III 4.140.000 đ và vùng IV 3.700.000 đ.

Hệ quả là hai người cùng lương gross nhưng làm ở hai vùng khác nhau có lương net khác nhau, và chênh lệch chỉ lộ ra ở nhóm thu nhập cao. Điểm thứ hai hay gây tranh cãi: mức tham chiếu mới lên 2.530.000 đ từ ngày 01/7/2026, còn sáu tháng đầu năm nó là 2.340.000 đ và trần tương ứng là 46.800.000 đ. Bảng lương tháng ba và bảng lương tháng chín của cùng một người có thể lệch nhau mà không ai tính sai cả.

Vì sao con số của bạn có thể khác

Thưởng, phụ cấp và tiền làm thêm giờ là nguyên nhân phổ biến nhất: chỉ một phần trong đó nằm trong tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm, nhưng phần lớn vẫn chịu thuế thu nhập cá nhân. Phí công đoàn và các khoản bảo hiểm tự nguyện doanh nghiệp giữ hộ cũng bị trừ vào tiền về tài khoản dù không phải bảo hiểm bắt buộc.

Người phụ thuộc chưa nộp hồ sơ đăng ký thì chưa được giảm trừ, dù trên thực tế bạn đang nuôi. Và vì biểu thuế 5 bậc áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026, bảng lương những tháng đầu năm chạy theo biểu cũ sẽ được điều chỉnh lại khi quyết toán thuế. Về phía doanh nghiệp, chi phí không dừng ở lương gross: người sử dụng lao động còn đóng thêm 20,5% cho bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và quỹ tai nạn lao động, cùng 1% cho bảo hiểm thất nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Nên thỏa thuận lương theo gross hay theo net? Theo gross thì rủi ro thuộc về người lao động: mức đóng hoặc mức giảm trừ đổi là số thực nhận đổi theo. Theo net thì doanh nghiệp gánh phần đó, nhưng hợp đồng vẫn phải quy đổi ra gross để kê khai.

Đóng bảo hiểm trên mức thấp hơn lương gross có được không? Được, nếu không thấp hơn mức sàn theo luật. Nhưng đóng thấp thì lương hưu, trợ cấp thất nghiệp và tiền thai sản sau này đều thấp theo, vì tất cả đều tính trên tiền lương làm căn cứ đóng.

Ai được tính là người phụ thuộc? Con chưa thành niên, con đang đi học, cha mẹ ngoài độ tuổi lao động hoặc không có thu nhập, và một số trường hợp khác. Mỗi người phụ thuộc chỉ được một người kê khai, và phải đăng ký mới được giảm trừ.

Vì sao thuế tháng này khác tháng trước dù lương không đổi? Thường là do có thưởng hoặc do thay đổi số người phụ thuộc. Thuế khấu trừ hằng tháng chỉ là tạm tính; con số cuối cùng được chốt khi quyết toán thuế cho cả năm.