Tính thuế thu nhập cá nhân

Thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương tính ra sao

Thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương không đánh trên tổng thu nhập. Nó đánh trên phần còn lại sau khi đã trừ bảo hiểm bắt buộc, trừ giảm trừ gia cảnh cho bản thân và cho từng người phụ thuộc, và trừ các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học. Phần còn lại đó gọi là thu nhập tính thuế.

Kỳ tính thuế năm 2026 có hai thay đổi lớn cùng lúc. Giảm trừ gia cảnh lên 15.500.000 đ mỗi tháng cho bản thân người nộp thuế, tương đương 186.000.000 đ mỗi năm, và 6.200.000 đ mỗi tháng cho mỗi người phụ thuộc. Cùng với đó, biểu thuế lũy tiến từng phần rút từ bảy bậc xuống còn 5 bậc. Cơ quan thuế là nơi bạn tra cứu và đối chiếu nghĩa vụ của chính mình.

Biểu thuế lũy tiến từng phần chạy thế nào

1. Cộng toàn bộ thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công trong tháng.
2. Trừ phần bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp bắt buộc đã đóng.
3. Trừ giảm trừ gia cảnh: 15.500.000 đ cho bản thân, cộng 6.200.000 đ cho mỗi người phụ thuộc đã đăng ký.
4. Trừ các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học có chứng từ hợp lệ.
5. Phần còn lại là thu nhập tính thuế, cắt thành từng lát theo các mốc của biểu thuế.

Các mốc theo tháng của kỳ tính thuế 2026: đến 10 triệu đồng chịu 5%, trên 10 đến 30 triệu chịu 10%, trên 30 đến 60 triệu chịu 20%, trên 60 đến 100 triệu chịu 30%, phần vượt 100 triệu chịu 35%. Tính theo năm thì các mốc lần lượt là 120, 360, 720 và 1.200 triệu đồng.

Chỗ hiểu sai kinh điển: nhảy bậc không làm bạn nghèo đi

Lũy tiến từng phần nghĩa là mỗi thuế suất chỉ áp cho phần thu nhập nằm trong bậc của nó, chứ không áp cho toàn bộ. Người có thu nhập tính thuế vừa vượt qua một mốc không hề bị đánh lại từ đầu ở thuế suất cao hơn — chỉ đúng phần vượt mới chịu mức mới. Vì thế tăng lương không bao giờ làm số tiền còn lại sau thuế giảm đi.

Điểm thứ hai đáng chú ý trong năm nay là biểu thuế cũ đã hết vai trò. Rất nhiều bài viết và bảng tính vẫn còn các mốc 18 triệu và 32 triệu với các thuế suất trung gian của biểu bảy bậc. Với thu nhập của kỳ tính thuế 2026, các mốc đó không còn tồn tại. Nếu bảng lương những tháng đầu năm vẫn chạy theo biểu cũ thì phần chênh sẽ được xử lý khi quyết toán thuế.

Cá nhân không cư trú đi theo một cơ chế hoàn toàn khác: thu nhập từ tiền lương cho công việc thực hiện tại Việt Nam chịu thuế suất toàn phần 20% trên tổng thu nhập, không có giảm trừ gia cảnh và không có biểu lũy tiến.

Vì sao con số của bạn có thể khác

Phụ cấp ăn ca, công tác phí, trang phục và một vài khoản khác được miễn thuế trong hạn mức, nên tổng thu nhập trên bảng lương thường lớn hơn thu nhập chịu thuế. Ngược lại, thưởng và tháng lương thứ mười ba làm thu nhập chịu thuế của một tháng vọt lên và kéo theo thuế tạm khấu trừ cao bất thường.

Thu nhập ngoài tiền lương không chạy qua biểu này. Thu nhập từ kinh doanh, từ đầu tư vốn, từ chuyển nhượng vốn, từ bản quyền hay từ trúng thưởng đều có cách tính riêng. Nếu bạn có thu nhập từ hai nơi trở lên, số thuế đúng chỉ xuất hiện khi quyết toán thuế cho cả năm chứ không phải ở từng bảng lương.

Câu hỏi thường gặp

Thu nhập bao nhiêu thì bắt đầu phải nộp thuế? Người không có người phụ thuộc bắt đầu phát sinh thuế khi thu nhập sau khi trừ bảo hiểm vượt 15.500.000 đ mỗi tháng. Mỗi người phụ thuộc đã đăng ký nâng ngưỡng đó thêm 6.200.000 đ.

Đăng ký người phụ thuộc muộn thì có được truy lĩnh không? Có. Giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, nên phần chưa được giảm trong năm sẽ được xử lý khi quyết toán thuế, miễn là hồ sơ đăng ký hợp lệ.

Tôi đóng thuế đủ hằng tháng rồi, còn phải quyết toán không? Có, trừ một số trường hợp được miễn quyết toán. Khấu trừ hằng tháng chỉ là tạm nộp; quyết toán mới là lúc cộng cả năm, áp đúng giảm trừ và xác định số phải nộp thêm hay được hoàn.

Cá nhân không cư trú được trừ giảm trừ gia cảnh không? Không. Cá nhân không cư trú nộp thuế suất toàn phần trên tổng thu nhập phát sinh tại Việt Nam, không áp dụng giảm trừ gia cảnh và không dùng biểu thuế lũy tiến.